http://www.benaki.gr/index.asp?lang=...000001&sid=820
Printable View
Θαυμάσια,
Ας μας πει κάποιος δυό λόγια για την τέχνη του Lied.Quote:
Ένα ρεσιτάλ με τραγούδια και αυτοσχεδιασμούς της υψίφωνου Λένιας Ζαφειροπούλου και του πιανίστα Michael Gees.
Το πρόγραμμα με θέμα τη νύχτα περιλαμβάνει τραγούδια Γερμανών και Ρώσων συνθετών, τραγούδια του Michael Gees σε πρώτη εκτέλεση στην Ελλάδα, καθώς και μελοδραματικούς αυτοσχεδιαμούς πάνω σε ποιητικά και θεατρικά κείμενα των John Keats, William Shakespeare και Hermann Hesse.
Εξερευνώντας τα όρια μεταξύ παραδοσιακού ρεσιτάλ και performance, οι δύο καλλιτέχνες αναζητούν τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη τού Lied μπορεί να γίνει ένα δυναμικό μέσο έκφρασης στα χέρια τού σύγχρονου καλλιτέχνη και μία πρόταση που να απευθύνεται άμεσα στο σύγχρονο κοινό.
http://www.benaki.gr/index.asp?lang=...000001&sid=820
.
[QUOTE=Vassilis;4598]Θαυμάσια,
Ας μας πει κάποιος δυό λόγια για την τέχνη του Lied.
Παρακάλεσα την κόρη μου και έστειλε για σας αυτά τα λίγα:
Το Kunstlied ή Lied, πληθυντικός Lieder (=έντεχνο τραγούδι) άρχισε να αναπτύσσεται υπό την μορφή που το ξέρουμε σήμερα, δηλαδή για μια φωνή και πιάνο από την εποχή τού Μότσαρτ και τού Μπετόβεν. Η μορφή έφθασε στο απόγειό της με τους μεγάλους Γερμανούς συνθέτες τού ρομαντισμού, Φραντς Σούμπερτ, Ρόμπερτ Σούμαν και Γιοχάννες Μπραμς. Συγχρόνως πέρασε και σε όλες τις άλλες χώρες τής Ευρώπης και έτσι γράφτηκαν σε όλες τις γλώσσες. Τα ποιήματα στα οποία βασίζονται τα έντεχνα τραγούδια είναι λυρικού, αφηγηματικού ή ακόμη και δραματικού χαρακτήρα, αφού οι συνθέτες έχουν συχνά μελοποιήσει ολόκληρες σκηνές από θεατρικά έργα. Η μορφή αναπτύχθηκε και σε συνθέσεις για περισσότερες φωνές, για χορωδία, για σύνολο οργάνων ή ακόμη και για ορχήστρα. Η τέχνη τού φτάνει μέχρι τις μέρες μας και τους σύγχρονους συνθέτες.
Lenia Safiropoulou
c/o Scholl, Nachodstr.20, 10779 Berlin
Tel +49302114259
Mob +4917625805412
+447910440680
Email safiropoulou79@gmail.com
Ευκαιρία να θυμηθούμε τη μεγάλη Σουηδή σοπράνο Elisabeth Søderstrøm, που πέθανε προ ημερών.
Εδώ τραγουδάει το πιο φημισμένο από τα lieder του Σούμπερτ, τη "Μαργαρίτα στο ροδάνι":
http://www.youtube.com/watch?v=yz5gqcBP15U
Το τραγούδι αναφέρεται υπαινικτικά στο μύθο του Φάουστ. Χρόνια μετά, η Μαργαρίτα γνέθει μαλλί και νοσταλγεί το μεγάλο της έρωτα. Η αριστουργηματική συνοδεία του πιάνου αναπαριστά το αέναο γύρισμα του ροδανιού.
Άλλη μία μνημειώδης ερμηνεία Σούμπερτ σε στίχους Γκαίτε:
http://www.youtube.com/watch?v=2OHJ0QwmzFs
Ο Γερμανός βαρύτονος Ντίτριχ Φίσερ-Ντίσκαου στον "Βασιλιά των Ξωτικών". Ένας πατέρας κουβαλάει το άρρωστο παιδί του κι αυτό βλέπει στο παραλήρημά του τον "Βασιλιά των Ξωτικών" να το καλεί κοντά του. Όταν φτάσουν στο σπίτι, το παιδί είναι νεκρό.
Το τραγούδι αυτό είναι ένα από αυτά που θα ακουστούν την ερχόμενη Δευτέρα.
Διαβάστε και την έμμετρη απόδοση του ποιήματος από την Λ.Ζ.:
Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΞΩΤΙΚΩΝ
Ποιός τόσο ἀργά ἱππεύει ἐκεῖ στή νύχτα, στάν ἀέρα;
Εἶναι ἕνα ἀγόρι στ᾽ ἄλογο μαζί μέ τόν πατέρα.
Κρατᾶ ὁ πατέρας τό παιδί σφιχτά στήν ἀγκαλιά του,
Καί τό φυλᾶ μ᾽ἀσφάλεια ζεστά ζεστά κοντά του.
Γιατί κρύβεις τήν ὄψη σου γιέ μου, τί σέ τρομάζει;
Ὁ Βασιλιᾶς τῶν Ξωτικῶν, πατέρα, μᾶς κοιτάζει!
Ὁ Βασιλιᾶς τῶν Ξωτικῶν, μέ οῦρά ἀλλά καί μέ στέμμα!
Ὁμίχλη εἶναι ἀγόρι μου, μόνον ὁμίχλης ψέμα.
Καλό παιδί ἀκολούθα με καί πέρνα τή ζωή σου
Κοντά μου καί θά παίξω ἐγώ παιχνίδια ὡραῖα μαζί σου,
Μιά παραλία εἶναι ἐκεῖ κι ἀνθῶν πολλῶν τό χρῶμα
Καί χρυσά ροῦχα θέ νά βρεῖς στῆς μάνας μου τό δῶμα.
Πατέρα μου, πατέρα μου ἀκοῦς πού μέ φωνάζει;
Ἀκοῦς μέ σιγανή φωνή ὁ Ρήγας τί μοῦ τάζει;
Παιδί μου, ἔλα ἡσύχασε, τί τόσο σέ φοβίζει;
Μέσα στά φύλλα τά ξερά ὁ ἀγέρας ψιθυρίζει.
Θέλεις νά δεῖς ἀγόρι μου τά ξωτικά ποῦ μένουν;
Οἵ ὡραῖες θυγατέρες μου γλυκά σέ περιμένουν.
Νυχτερινό χορό γιά σέ οἱ κόρες μου ὁδηγοῦνε
Θέ νά σέ νανουρίζουνε, θέ νά σοῦ τραγουδοῦνε.
Πατέρα μου, πατέρα μου, δέ βλέπεις ἐκεῖ πέρα
Τίς νεραϊδοβασίλισσες στό σκοτεινό ἀέρα;
Ἄχ γιέ μου, γιέ μου ἀλλοίμονο, τό βλέπω καθαρά:
Φἐγγουν οἱ γέρικες ἰτιές μπροστά ἀπό τά βουνά.
Σέ ἀγαπῶ, ἡ ὡραία σου μορφή εἶναι μαγεία,
Δέν ἔρχεσαι μέ τό καλό, σέ παίρνω μέ τή βία!
Πατέρα μου, πατέρα μου, τώρα νά, μέ κρατάει
Τοῦ Βασιλιᾶ τῶν Ξωτικῶν τό χέρι πῶς πονάει!
Φρίκη ὁ πατέρας ἔνοιωσε, σάν ἀστραπή καλπάζει
Στήν ἀγκαλιά του τό παιδί, βογγάει καί στενάζει,
Μέ βιάση καί μέ κούραση στόν κῆπο καταφθάνει,
Μά τό παιδί πού `χει στά χέρια του ἔχει πιά πεθάνει.
Υπό την ευρεία έννοια του όρου, γιατί το μέτρο δεν τηρείται και οι παρατονισμοί αφθονούν
(κατά το γνωστόν εγχώριον:
Τι να φταιεί
τι να φταιεί
που δεν πηγά-
με μπροστά-α,
δεν μετρησά-
με το κυμά
και τον ανέμο σώστα.)
Και φυσικά δεν μπορεί να τραγουδηθεί έτσι, γιατί έχει, ανά στίχο, από 7 έως 4 συλλαβές περισσότερες του πρωτοτύπου. Στυλιστικά δεν θα το σχολιάσω, γιατί είναι εμφανέστατα πρωτόλειο :)
Η απόδοση δεν στοχεύει στο να τραγουδηθεί, προς θεού.
Θα είχα πραγματική όμως περιέργεια να μου έστελνες μία έμμετρη απόδοση Γκαίτε με περισσότερη τήρηση μέτρου, με λιγώτερους παρατονισμούς, τόσο πιστή στο πρωτότυπο και πιο προσεγμένη στυλιστικά.
Σίγουρα θα υπάρχουν πολλές γιατί είναι πανεύκολο εγχείρημα.
Μπορείς όμως να έρθεις στη συναυλία και να ακούσεις μόνο χωρίς να διαβάσεις τα πρωτόλεια στο πρόγραμμα και συγχιστείς.
Μπορεί να σου αρέσει και να παραβλέψεις τα μεταφραστικά της ατοπήματα.
Δεν νομίζω ότι είναι της παρούσης να κάνουμε μεταφραστικό διαγωνισμό και δη γερμανόφωνης ρομαντικής λογοτεχνίας. Τοσούτο μάλλον καθόσον δεν θα μπορεί να στελεχωθεί Κριτική Επιτροπή.