Το πρόγραμμα που περιγράφεις ακούγεται (και είναι) λογικό, αλλά υπό τις παρούσες συνθήκες δυστυχώς αναποτελεσματικό, αφού, για να υπάρξει φορολογία, πρέπει να υπάρχει εισόδημα και το εισόδημα δεν μπορεί, όπως γίνεται τώρα, να προέρχεται μόνο από τη φορολογία – με τη μορφή δηλαδή μισθών δημοσίου που στη συνέχεια ανακυκλώνονται στην εσωτερική αγορά, ενώ μεγάλο μέρος τους διαφεύγει στο εξωτερικό με τη μορφή εισαγωγών και καταθέσεων. Είναι σαν να κλείνεις κάποιον στη ντουλάπα καταδικάζοντάς τον να ανακυκλώνει την αναπνοή του: χωρίς ροή οξυγόνου απʼ έξω κάποια στιγμή ο αέρας τελειώνει. Το οικονομικό οξυγόνο ενός κράτους προέρχεται είτε από δάνεια είτε από εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών, στην περίπτωσή μας όμως και τα δυο έχουν πλέον στερέψει, πράγμα που αναγκαστικά καταλήγει σε οικονομική ασφυξία. Με αυτή την έννοια είναι αδιέξοδη τόσο η πολιτική του «μνημονίου» (που στοχεύει στην εξάλειψη του δημοσίου ελλείμματος, χωρίς ταυτόχρονη δημιουργία ιδιωτικού πλεονάσματος), όσο και η πολιτική της ανακύκλωσης φορολογικών εσόδων που προτείνει ο Σύριζα ως λύση ανάγκης. Το πρόβλημα δεν είναι τόσο ότι ο παρασιτικός δημόσιος τομέας απομυζά το (ανύπαρκτο) πλεόνασμα του ιδιωτικού, αλλά μάλλον ότι ο ιδιωτικός τομέας συντηρείται από τα δανεικά ή ανακυκλωμένα λεφτά του δημοσίου. Η μόνη διέξοδος δεν μπορεί παρά να είναι ο περιορισμός των εισαγωγών και η στροφή της οικονομίας προς τις εξαγωγές και την αυτάρκεια, πράγμα που υπό τις παρούσες πιεστικές συνθήκες σημαίνει αναγκαστικά εξωτερική υποτίμηση – τουτέστιν δραχμή. Αν περιμένουμε να στρώσει πρώτα ο χαρακτήρας του νεοέλληνα, και μάλιστα μέσα σε περιβάλλον κατοχής, σωθήκαμε! Κάποιες από τις μεταρρυθμίσεις που προτείνουν οι δανειστές (περιορισμός του δημοσίου, καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, λειτουργικότητα του κράτους) είναι προφανώς απαραίτητες, αλλά δεν πρόκειται να φέρουν κανένα αποτέλεσμα χωρίς το «πρώτον κινούν», τη εισροή δηλαδή κεφαλαίων από το εξωτερικό («ανάπτυξη»). Το ζήτημα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι τα ίδια προβλήματα αντιμετωπίζουν mutatis mutandis και τα περισσότερα δυτικά κράτη που είχαν πιστέψει ότι με το να φορτώσουν τη χειρωνακτική εργασία στους Ασιάτες θα έλυναν διά παντός το πρόβλημα του βιοπορισμού, αλλά βρέθηκαν προ εκπλήξεως..

